Design

10 เรื่องดาราศาสตร์ที่น่าติดตาม ปี 2560

22 ม.ค. 2560

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร.) แถลงข่าว 10 เรื่องเด่นดาราศาสตร์น่าติดตามในปี 2560 ชวนติดตามตลอดทั้งปี ชูไฮไลท์ดาวเคราะห์ใกล้โลก อุปราคาทั้งในและต่างประเทศ ดาวเคราะห์ชุมนุม พลาดไม่ได้กับฝนดาวตกเจมินิดส์ในคืนไร้แสงจันทร์รบกวน จับตาตอนอวสานยานอวกาศแคสสินีสำรวจดาวเสาร์ เกาะติดปฏิบัติการยานสำรวจดาวเคราะห์อื่น ๆ  อัพเดทความก้าวหน้าดาราศาสตร์ไทยกับโครงสร้างพื้นฐานดาราศาสตร์ที่ปักหมุดไว้เกือบทั่วโลก เดินหน้าติดตั้งกล้องโทรทรรศน์วิทยุใหญ่ที่สุดในอาเซียน เตรียมเชื่อมต่อเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุทั่วโลก และพบกับการเปิดตัวศูนย์ฝึกอบรมดาราศาสตร์นานาชาติภายใต้ยูเนสโก มุ่งเผยแพร่ดาราศาสตร์สู่ประเทศในภูมิภาค สะท้อนศักยภาพดาราศาสตร์ไทย

10 เรื่องเด่นดาราศาสตร์น่าติดตามในปี 2560 


1) ดาวพฤหัสบดีใกล้โลก (7-8 เมษายน 2560)
ดาวพฤหัสบดีจะโคจรมาอยู่ในตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ (Opposition : ตำแหน่งที่ดาวพฤหัสบดี โลก และดวงอาทิตย์ เรียงอยู่ในเส้นตรงเดียวกัน มีโลกอยู่ตรงกลาง) ส่งผลให้ดาวพฤหัสบดีอยู่ในตำแหน่งใกล้โลกมากที่สุดในรอบปี ที่ระยะทางประมาณ 667 ล้านกิโลเมตร (4.46 AU) สามารถสังเกตเห็นตั้งแต่หลังดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้า ทางทิศตะวันออก ตลอดทั้งคืนไปจนถึงรุ่งเช้า ดาวพฤหัสบดีจะปรากฏบริเวณกลุ่มดาวหญิงสาว (Virgo)
ดาวพฤหัสบดีเป็นดาวเคราะห์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ เราจึงมองเห็นดาวพฤหัสบดีมีความสุกสว่างได้ด้วยตาเปล่า หากสังเกตผ่านกล้องโทรทรรศน์ก็จะสังเกตเห็นแถบเมฆและจุดแดงใหญ่บนดาวพฤหัสบดีได้อย่างชัดเจน

2) ดาวเสาร์ใกล้โลก (15 มิถุนายน 2560)
วันที่ 15 มิถุนายน 2560 ดาวเสาร์จะโคจรมาอยู่ในตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ (Opposition : ตำแหน่งที่ดาวเสาร์ โลก และดวงอาทิตย์ เรียงอยู่ในเส้นตรงเดียวกัน มีโลกอยู่ตรงกลาง) ส่งผลให้ดาวเสาร์อยู่ในตำแหน่งใกล้โลกมากที่สุดในรอบปี ที่ระยะทางประมาณ 1,352 ล้านกิโลเมตร (9.04 AU) เราจึงมองเห็นดาวเสาร์พร้อมวงแหวนที่มีความสว่างมาก นอกจากนี้ดาวเสาร์ยังจะปรากฏบนท้องฟ้ายาวนานตลอดทั้งคืน ตั้งแต่ดวงอาทิตย์ตกจนถึงอาทิตย์ขึ้นในเช้าวันถัดไป
การที่ดาวเสาร์อยู่ในตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ หมายถึงเมื่อดวงอาทิตย์ตกดาวเสาร์จะขึ้นจากขอบฟ้า และเมื่อดวงอาทิตย์ขึ้นดาวเสาร์จะตกลับขอบฟ้า ทำให้มีระยะเวลาสังเกตการณ์ยาวนานตลอดทั้งคืน บริเวณกลุ่มดาวคนแบกงู (Ophiuchus) นอกจากนี้ในช่วงวันดังกล่าวจะสามารถสังเกตเห็นระนาบวงแหวนดาวเสาร์ปรากฏเอียงทำมุมกว่า 26 องศากับระดับสายตา หากดูด้วยกล้องโทรทรรศน์ที่มีขนาดหน้ากล้องตั้งแต่ 4 นิ้ว หรือมีกำลังขยายตั้งแต่ 50 เท่า ขึ้นไป จะสามารถสังเกตวงแหวนดาวเสาร์ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

3) จันทรุปราคาในไทย และสุริยุปราคาในต่างประเทศ
อุปราคาในปี 2560 ที่สามารถสังเกตเห็นได้ในประเทศไทยมี 2 ครั้ง ได้แก่ จันทรุปราคาเงามัว 11 กุมภาพันธ์ และจันทรุปราคาบางส่วน 7-8 สิงหาคม และ ไม่สามารถสังเกตเห็นได้ในประเทศไทย 2 ครั้ง ได้แก่ สุริยุปราคาวงแหวน 26 กุมภาพันธ์และสุริยุปราคาเต็มดวง 22 สิงหาคม

4) ฝนดาวตก
ในปี 2560 ยังคงมีฝนดาวตกให้ชมกันอย่างต่อเนื่องเกือบทุกเดือนแต่มีอัตราการตกที่ไม่มากนัก ฝนดาวตกที่สนใจมีดังนี้
ฝนดาวตกไลริดส์ 22-23 เมษายน (เฉลี่ย 18 ดวงต่อชั่วโมง)
ฝนดาวตกอีต้า-อควอริดส์ 6-7 พฤษภาคม (เฉลี่ย 55 ดวงต่อชั่วโมง)
ฝนดาวตกเดลต้า- อควอริดส์ 28-29 กรกฎาคม (เฉลี่ย 16 ดวงต่อชั่วโมง)
ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ 12-13 สิงหาคม (เฉลี่ย 100 ดวงต่อชั่วโมง)
ฝนดาวตกโอไรโอนิดส์ 21-22 ตุลาคม (เฉลี่ย 25 ดวงต่อชั่วโมง)
ฝนดาวตกลีโอนิดส์ 17-18 พฤศจิกายน (เฉลี่ย 15 ดวงต่อชั่วโมง)
ฝนดาวตกเจมินิดส์ 13-14 ธันวาคม  (เฉลี่ย 120 ดวงต่อชั่วโมง)
ฝนดาวตกเออร์ซิดส์ 21-22 ธันวาคม (สูงสุด 10 ดวงต่อชั่วโมง)
ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ หรือฝนดาวตกวันแม่ เป็นฝนดาวตกที่นักดาราศาสตร์ในซีกโลกเหนือให้ความสนใจไม่แพ้ฝนดาวตกลีโอนิดส์ และ ฝนดาวตก เจมินิดส์ เนื่องจาก เป็น ฝนดาวตกที่มีความสว่างเป็นอันดับสองรองจากฝนดาวตกลีโอนิดส์ และมีสีสันสวยงาม มีอัตราการตกเฉลี่ยค่อนข้างมาก แต่เป็นที่น่าเสียดายว่าในช่วงเดือนสิงหาคม ประเทศไทยอยู่ในช่วงฤดูฝน มีเมฆมาก ชาวไทยจึงไม่ค่อยมีโอกาสชื่นชมความสวยงามของฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์เท่าใดนัก ยกเว้นในบริเวณพื้นที่ภาคใต้ ซึ่งอยู่ในระยะฝนทิ้งช่วง
ส่วนฝนดาวตกที่เรียกได้ว่าเป็นดาวเด่นในปีนี้ ได้แก่ “ฝนดาวตกเจมินิดส์” ในคืนวันที่ 13 ตั้งแต่เวลาประมาณ 3 ทุ่ม ต่อเนื่องจนถึงรุ่งเช้าของวันที่ 14 ธันวาคม  คาดว่าจะมีอัตราการตกเฉลี่ยประมาณ 120 ดวงต่อชั่วโมง ในช่วงเวลาดังกล่าวดวงจันทร์ยังไม่โผล่พ้นขอบฟ้า ไร้แสงจันทร์รบกวน จึงนับเป็นโอกาสดีในการสังเกตการณ์ฝนดาวตก เจมินิดส์ในปีนี้เป็นอย่างยิ่ง

5) ดาวเคราะห์ชุมนุม
การกลับมาเคียงคู่กันอีกครั้งของดาวศุกร์และดาวพฤหัสบดีในช่วงเช้าก่อนดวงอาทิตย์ขึ้น ทางทิศตะวันออก บริเวณกลุ่มดาวหญิงสาว (Virgo) ของวันที่ 13 พฤศจิกายน 2560 ดาวศุกร์จะเคียงชิดใกล้ดาวพฤหัสบดีที่ระยะเชิงมุม 0.6 องศา นับเป็นการเข้ามาใกล้กันของ 2 ดาวเคราะห์สว่างบนท้องฟ้าที่หาชมได้ไม่บ่อยนัก
 
6) ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์อื่นๆ
ดวงจันทร์เต็มดวงใกล้โลกที่สุดในรอบปี 3 ธ.ค. 
ดวงจันทร์เต็มดวงไกลโลกที่สุดในรอบปี 9 มิ.ย.
ดวงอาทิตย์ตั้งฉาก สงขลา 8 เม.ย. / กรุงเทพ 27 เม.ย. / นครราชสีมา 30 เม.ย. /เชียงใหม่ 14 พ.ค.
วันวสันตวิษุวัต 20 มี.ค. / ครีษมายัน 21 มิ.ย. / ศารทวิษุวัต  23 ก.ย. / เหมายัน 21 ธ.ค.

7) ความก้าวหน้ายานสำรวจอวกาศ - ชวนตามติดภารกิจสำรวจดาวเสาร์ของยานแคสสินี ใกล้จะสิ้นสุดและทำลายตัวเองในเดือนกันยายนที่จะถึงนี้ อัพเดทล่าสุดการสำรวจดาวพฤหัสบดีของยานสำรวจอวกาศจูโน การสำรวจดาวศุกร์ของยาน Akatsuki ขององค์การอวกาศญี่ปุ่น และหลากหลายยานสำรวจอวกาศที่มุ่งสู่ดาวอังคาร ฯลฯ

8) การกระจายโอกาสการเรียนรู้ดาราศาสตร์ และ Astro Corner in Schools - ส่งมอบกล้องโทรทรรศน์พร้อมสื่อการเรียนรู้ดาราศาสตร์ไปแล้วกว่า 160 โรงเรียน 61 จังหวัด ปีนี้ตั้งเป้ามอบ 100 โรงเรียน กระจายให้ครบทั้ง 77 จังหวัดทั่วประเทศ พร้อมเพิ่ม “มุมดาราศาสตร์ในโรงเรียน (Astro Corner in School)” สนับสนุนชุดเรียนรู้ดาราศาสตร์พื้นฐานให้ห้องสมุดโรงเรียนทั่วประเทศ อีก 100 ชุด

9) โครงสร้างพื้นฐานทางดาราศาสตร์ของไทย - อัพเดทความก้าวหน้าและการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดาราศาสตร์ในไทยและต่างประเทศ ขยายเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์ทางไกลอัตโนมัติให้ครอบคลุมซีดฟ้าเหนือและใต้ (ชิลี อเมริกา จีน ออสเตรเลีย) เดินหน้าติดตั้งกล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 40 เมตรในไทย มุ่งสู่การพัฒนาเป็นเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุและยีออเดซีแห่งแรกในอาเซียน เตรียมพร้อมเชื่อมต่อกับเครือข่ายดาราศาสตร์วิทยุทั่วโลก เพื่อพัฒนางานวิจัยดาราศาสตร์วิทยุและธรณีวิทยา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการศึกษาผลการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของเปลือกโลกซึ่งอาจมีผลกระทบต่อการเกิดภัยพิบัติบนพื้นโลก

10) เปิดตัว “ศูนย์ฝึกอบรมดาราศาสตร์นานาชาติภายใต้ยูเนสโก” - เตรียมจัดประชุมวิชาการดาราศาสตร์นานาชาติ เปิดโอกาสให้นักเรียน นักศึกษา นักวิจัยรุ่นใหม่ รวมถึงนักดาราศาสตร์ และผู้สนใจ ให้เข้ามามีบทบาทในการศึกษาวิจัยและสร้างความตระหนักทางด้านดาราศาสตร์และวิทยาศาสตร์เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน มุ่งผลักดันไทยให้เป็นศูนย์กลางดาราศาสตร์ในภูมิภาคอาเซียน

ผู้สนใจ สามารถติดตามข่าวสารดาราศาสตร์ผ่านทุกช่องทางของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) ได้ตลอดทั้งปีที่
Website : www.narit.or.th
Facebook : www.facebook.com/NARITpage
Twitter : @N_Earth
Instagram : @NongEarthNARIT




Advertising

ข่าวล่าสุด