Design

วิทยาศาสตร์ทำมือ

5 ต.ค. 2555

ขวดพลาสติกใช้แล้ว ฮาร์ดดิสคอมพิวเตอร์เก่าๆ คือสิ่งมีค่าที่ พ.อ.สิทธิโชค มุกเตียร์ นำมาดัดแปลงเป็นของเล่นวิทยาศาสตร์สอนเด็กในราคาประหยัด ลดการพึ่งพาสื่อเรียนนำเข้าราคาแพง  

พ.อ.สิทธิโชค มุกเตียร์ ประธานชมรมสิ่งประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้ กล่าวว่า เด็กไทยไม่ชอบวิทยาศาสตร์เพราะขาดสื่อเรียนรู้ที่สนุกจากเรื่องใกล้ตัว การเรียนด้วยตำรากับตอบคำถามครูในห้องยังไม่เพียงพอที่จะทำให้เด็กหันมารักวิทยาศาสตร์ได้ และเมื่อจบชั้นมัธยมต้นก็หันไปเลือกเรียนสายศิลป์กันมากขึ้นเรื่อยๆ

“จุดนี้เป็นที่มาที่ทำให้ผมคิดว่า ทำอย่างไรจะให้เด็กไทยหันมารักวิชาวิทยาศาสตร์ โดยเริ่มมองหาวัสดุเหลือใช้รอบๆตัวในชีวิตประจำวันมาลองประดิษฐ์ของเล่นทำมือที่สามารถสอนวิทยาศาสตร์ให้เด็กๆได้ กับเป้าหมายในใจว่า จะประดิษฐ์ของเล่นวิทยาศาสตร์อย่างง่ายโดยที่เด็กไม่เสียเงินเยอะ

หลักการกำเนิดไฟฟ้า

แนวคิดนี้เกิดขึ้นเมื่อ 6-7 ปีก่อนถือสิ่งประดิษฐ์ชิ้นแรกๆที่ทำขึ้นเพื่อเด็กๆ โดยนำฮาร์ดดิสก์คอมพิวเตอร์เก่าซึ่งถูกปลดประจำการเนื่องจากยุคสมัยเปลี่ยน จากฮาร์ดดิสก์ความจำ 256 หรือ 800 เมกะไบต์ อัพเกรดเป็น 8-16 จิกกะไบต์เพื่อประสิทธิภาพในการเก็บข้อมูลที่มากกว่า 

เครื่องกำเนิดไฟฟ้าที่พัฒนาขึ้น สื่อให้ผู้เล่นเห็นถึงหลักการกำเนิดไฟฟ้าอย่างง่าย โดยการเคลื่อนที่ของสนามแม่เหล็กที่เกิดจากแม่เหล็กถาวร ผ่านขดลวดที่ประกอบขึ้นจากหัวอ่านฮาร์ดดิสก์เกิดเป็นกระแสไฟฟ้าไหลในขดลวด และจุดให้หลอดไฟขนาดเล็กหรือเครื่องใช้ไฟฟ้าบางชนิดติด

เครื่องดนตรีแขนกล

อีกสิ่งประดิษฐ์ที่ถูกพัฒนาขึ้น เพื่อสื่อให้ทุกคนเห็นว่าฮาร์ดดิสก์มีประโยชน์ที่หลากหลาย โดยนำแขนของหัวอ่านฮาร์ดดิสก์และขดลวดที่ติดอยู่กับหัวอ่าน มาประดิษฐ์เป็นแขนกลสำหรับเคาะ ดีด เปิดและปิดลมให้เครื่องดนตรีอาทิ กลอง แคน ระนาด สามารถเกิดเสียงได้จากการทำงานร่วมกับคอมพิวเตอร์ และเกิดเป็นเสียงเพลงโดยที่ไม่ต้องใช้คนเป็นผู้เล่น

สิ่งประดิษฐ์ชุดนี้จะสอนให้เด็กๆเห็นว่า เรื่องของกลไกถ้าเราเข้าใจ ไม่ว่าจะหยิบจับอะไรมาพัฒนา ก็สามารถทำให้มันเคลื่อนไหวได้ทั้งนั้น ไม่เพียงแค่ฮาร์ดดิสก์คอมพิวเตอร์เท่านั้นแต่ยังหมายถึง วัสดุอิเล็กทรอนิกส์ไม่ว่าจะเป็นวิทยุ หม้อข้าว หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่นก็สามารถนำมาดัดแปลงได้เช่นกัน

ไฟฟ้าพลังธรรมชาติ

การจะให้เด็กรู้ว่าพลังงานที่ใช้เกิดได้อย่างไร หรือเราใช้พลังงานไปมากน้อยแค่ไหน เราต้องทำให้เขารู้ด้วยตัวเอง สิ่งประดิษฐ์ที่ผมทำ เช่น จักรยานกำเนิดไฟฟ้า ให้เด็กลองปั่นดูว่าต้องใช้แรงแค่ไหนจึงทำให้หลอดไฟสว่าง ซึ่งถือเป็นวิธีกระตุ้นการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ใกล้ตัวได้เป็นอย่างดี

อดีตนักวิจัย กรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีกลาโหม กล่าวต่อว่า ปีที่ผ่านมาเขาได้ออกแบบกังหันลมจากขวดพลาสติก เพื่อสอนเรื่องพลังงานให้เด็กๆได้รู้ว่าพลังงานที่เขาใช้อยู่ในชีวิตประวันเกิดจากอะไรก็ได้ในชีวิตประจำวัน โดยเริ่มจากการพัฒนากังหันพลังงานน้ำ โดยนำขวดพลาสติก ขวดน้ำยา มาประกอบกับวงล้อสายไฟขนาดใหญ่ แล้วใช้แรงดันน้ำผลักให้หมุนเพื่อกำเนิดไฟฟ้าอย่างง่ายให้เขาได้เห็น 

ในปีนี้กังหันพลังงานน้ำถูกต่อยอดเป็นกังหันพลังงานลม โดยนำหลักการทางวิทยาศาสตร์ เช่น ความเร็วลม องศาและตำแหน่งการวางวัสดุเพื่อให้เกิดแรงหมุน และเกิดเป็นพลังงานไฟฟ้า โดยนำไปจัดแสดงในงานมหกรรมวิทยาศาสตร์เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา

“ผมอยากให้ครูแต่ละโรงเรียนได้เห็นว่าวัสดุเหลือใช้สามารถประยุกต์ใช้งานในห้องเรียนได้ทั้งหมด อยู่ที่เราว่าจะหยิบจับสิ่งไหนมาเป็นโจทย์ให้เด็กๆหาคำตอบไม่จำเป็นต้องเรียนแต่ในตำราเท่านั้น เพราะจริงๆแล้วเด็กจะเกิดความสนุกกับวิชาวิทยาศาสตร์ได้นั้น เขาต้องได้ลงมือทำแล้วมีความรู้นำไปบอกต่อๆกันได้”ประธานชมรมสิ่งประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้ กล่าว

สิ่งประดิษฐ์ทุกชิ้นที่พัฒนาขึ้นล้วนได้รับความสนใจ แต่สุดท้ายก็ยังขาดคนนำไปต่อยอดอย่างจริงจัง ประธานชมรมสิ่งประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้ มองว่า อุปสรรคอยู่ที่คนส่วนใหญ่ยังไม่ให้ความสนใจกับวิทยาศาสตร์อย่างจริงจัง เพราะการพาเด็กไปเที่ยวงานมหกรรมวิทยาศาสตร์เป็นส่วนหนึ่งที่กระตุ้นให้เด็กเกิดความอยาก แต่หากกลับไปบ้านพ่อแม่ไม่ส่งเสริมก็จบ

“พ่อแม่ ผู้ปกครองต้องเป็นผู้นำเด็กในการเรียนรู้ ทุกวันนี้มีสื่อเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์แบบพื้นฐานเยอะมากทั้งในแบบของตำราตามร้านหนังสือ หรือการค้นหาผ่านอินเทอร์เน็ต ที่สำคัญพ่อแม่ต้องลุกมาเรียนรู้ไปพร้อมๆกับลูกด้วยให้เขารู้สึกสนุกกับการทำของเล่นขึ้นเอง แค่นี้ก็ถือเป็นการฝึกให้เขามีความคิดเป็นนักประดิษฐ์ได้แล้ว” ประธานชมรมสิ่งประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้ กล่าวและว่า ทุกสิ่งประดิษฐ์ที่ทำขึ้น ยินดีที่จะบอกต่อ หรือติดต่อให้ไปเป็นวิทยากรพิเศษสอนเด็กๆก็ยินดี โดยผู้สนใจดูสิ่งประดิษฐ์ต่างๆเพิ่มเติมได้ในเว็บ www.muktier.com 

ข่าวล่าสุด