euraka

  ขนาดตัวอักษร

ผศ.ราชภัทร รัตนวราห หัวหน้าสถาบันวิจัยทรัพยากรแหล่งน้ำลุ่มน้ำโขง ชี มูล  มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน  วิทยาเขตขอนแก่น  กล่าวถึงสถานการณ์น้ำในภาคอีสาน  ที่ประสบปัญหาทั้งน้ำแล้งและน้ำท่วมซ้ำซากทุกปี  ซึ่งทางมหาวิทยาลัยร่วมงานกับคนหลายกลุ่มทั้งกับภาคประชาชน องค์กรพัฒนาเอกชน  ภาครัฐ และองค์กรระหว่างประเทศระดมความคิดในด้านการจัดการน้ำแบบเครือข่ายลุ่มน้ำให้เป็นรูปธรรม จึงทำให้มีแนวคิดในการนำความรู้ด้านวิศวกรรมมาช่วยในการจัดการน้ำ ด้วยการออกแบบระบบโทรมาตร ระบบเตือนภัยล่วงหน้าที่เหมาะสมกับการใช้งานในพื้นที่ลุ่มน้ำในอีสาน โดยได้สร้างเครื่องต้นแบบเมื่อปี 2549  พร้อมกับติดตั้งระบบโทรมาตรด้วยเครื่องวัดและส่งข้อมูลระยะไกล

“สำหรับระบบโทรมาตรหรือเรียกว่าเครื่องวัดและส่งข้อมูลระยะไกลที่ทางอาจารย์และนักศึกษา คณะวิศวกรรมศาสตร์ออกแบบ  เมื่อติดตั้งสถานีส่งข้อมูลลุ่มน้ำริมน้ำระบบโทรมาตร  โดยติดตั้งระบบเซ็นเซอร์ตรวจรู้สภาวะแวดล้อมให้ข้อมูลความเร็วและกระแสลม  ค่าอุณหภูมิบรรยากาศ  ความชื้นสัมพัทธ์ และปริมาณน้ำฝน  โทรมาตรจะมีส่วนประกอบหลักคือตัวตรวจรู้ หรือเซ็นเซอร์ ตัวควบคุมหลัก ตัวเก็บข้อมูล  และตัวส่งสัญญาณระยะไกล   จากนั้นข้อมูลในพื้นที่ระยะไกลจะส่งผ่านเครือข่ายอินเตอร์เน็ตมารวมในกล่องข้อมูลส่วนกลางแล้วสามารถนำข้อมูลมาประมวลผลได้   ส่วนแหล่งพลังงานนั้นได้ติดตั้งแผงโซล่าเซลล์ พลังงานแสงอาทิตย์  สามารถทำงานต่อเนื่องได้นานกว่า 100 ชั่วโมง 

ทางมหาวิทยาลัยได้สร้างเครื่องต้นแบบเมื่อปี 2549 จากนั้นได้พัฒนาเครื่องรับส่งข้อมูลระยะไกลเพื่อให้เหมาะสมกับการใช้งานในแต่ละพื้นที่ลุ่มน้ำ อุปกรณ์ส่วนใหญ่หาได้ในจังหวัด ราคาไม่แพง  ประหยัดกว่าการนำเข้าระบบโทรมาตรจากต่างประเทศได้ถึง 5 เท่า  ขณะนี้ได้นำไปติดตั้งเพื่อจัดเก็บข้อมูลลุ่มน้ำ 2 ปีแล้ว  ส่วนข้อมูลที่ส่งมายังหน่วยความจำกลาง จะนำไปจัดทำเป็นข้อมูลสถานการณ์น้ำ โดยจะมีชาวบ้านร่วมรับฟัง และเสนอความคิดเห็นร่วมกัน  เบื้องต้นจะช่วยชาวบ้านเรื่องการประเมินปริมาณน้ำในการทำการเกษตร ว่าในแต่ละช่วงควรเพาะปลูกพืชประเภทใดที่เหมาะสมและมีน้ำเพียงพอกับความต้องการ ”   ผศ.ราชภัทร  กล่าว   

ส่วนการติดตั้งระบบรับส่งข้อมูลระยะไกล หรือระบบโทรมาตร ได้ติดตั้งใน 2 ลุ่มน้ำ คือลุ่มน้ำยังในพื้นที่ จ.กาฬสินธุ์  ยโสธร และ จ.ร้อยเอ็ด รวม 4 จุด   และลุ่มน้ำห้วยสายบาตร  2 จุด  โดยให้ชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลรักษาเครื่องรับส่งข้อมูล   ในอนาคตเตรียมโปรแกรมติดตั้งวิดีโอวงจรปิดใช้สัญญาณ 3 จี รายงานสถานการณ์น้ำทั้งข้อมูลเป็นตัวเลขและเห็นภาพตามสถานการณ์ปัจจุบัน