euraka

  ขนาดตัวอักษร

ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกุล ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (สวทช.) เปิดเผยว่า เมล็ดพันธุ์แตงกวาของไทยมีมูลค่าการส่งออกสูงถึง 298 ล้านบาท รวมถึงการบริโภคในประเทศ แต่ปัญหาใหญ่คือ โรคระบาด โดยเฉพาะโรคราน้ำค้าง (Downy Mildew) 

“ราน้ำค้างสร้างความเสียหายให้กับแตงกวา 100% เนื่องจากเชื้อราสร้างใยขาวกระจายตัวคลุมใบ ไม่สามารถสังเคราะห์แสงได้ ทำให้ต้นแตงกวาแห้งตายในที่สุด” ดร.ทวีศักดิ์อธิบายพร้อมชี้ว่า ยิ่งสภาพอากาศแปรปรวน ร้อนชื้น ฝนตก เชื้อราจะยิ่งโตเร็วและสร้างความเสียหายให้เกษตรกรมากขึ้น

การแก้ปัญหาของเกษตรกรปัจจุบันคือ การพ่นยาฆ่าเชื้อราอย่างต่อเนื่อง ทำให้มีต้นทุนสูง ในขณะเดียวกันก็เป็นอันตรายทั้งเกษตรกรและสภาพแวดล้อม สวทช. จึงร่วมมือกับบริษัท เจียไต๋ จำกัด ที่ทำธุรกิจเมล็ดพันธุ์ และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ใช้เทคโนโลยีชีวภาพสร้างแผนที่จีโนมและค้นหาตำแหน่งยีนต้านทานโรคราน้ำค้างในแตงกวา เพื่อพัฒนาพันธุ์แตงกวาต้านทานโรคราน้ำค้าง โดยงบวิจัยจะมาจากสวทช. 2.3 ล้านบาท เจียไต๋ 8 แสนบาท และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์สนับสนุนนักวิจัยและอุปกรณ์ทำวิจัย

ดร.ชัชวาล จันทราสุริยารัตน์ จากภาควิชาพันธุศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) กล่าวว่า แตงกวามีปัจจัยต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อปริมาณและคุณาพของผลผลิตโดยเฉพาะโรคราน้ำค้าง จึงต้องการที่จะปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้ได้เมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพและต้านทานโรค

“แผนที่จีโนมของแตงกวามีทำกันแล้วในต่างประเทศ แต่ไม่สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับแตงกวาสายพันธุ์ไทยได้ จึงต้องสร้างแผนที่จีโนมที่เหมาะกับแตงกวาพันธุ์ไทย” นักวิจัยมก.อธิบาย

ทีมวิจัยจะแบ่งงานวิจัยออกเป็น 2 เฟส เริ่มจากเฟสแรก ระยะเวลา 18 เดือน โดยคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์แตงกวาสายพันธ์ไทยที่มีต้านทานต่อโรคราน้ำค้างและอ่อนแอต่อโรคราน้ำค้างอย่างชัดเจน เพื่อสร้างประชากร จากนั้นจะตรวจสอบสายพันธุ์ว่า ลักษณะทางพันธุกรรมนิ่งหรือยัง แล้วค้นหาเครื่องหมายโมเลกุล เพื่อสร้างแผนที่จีโนมแตงกวาสายพันธุ์ไทย

สำหรับเฟสที่ 2 ระยะเวลา 18 เดือน ทีมวิจัยจะนำแผนที่จีโนมที่ได้ร่วมกับลักษณะข้อมูลความต้านทานโรคราน้ำค้างมาวิเคราะห์หายีนต้านทานโรคราน้ำค้าง

“หากวิจัยสำเร็จ เราจะได้เครื่องหมายโมเลกุลที่จะนำมาคัดเลือกสานพันธุ์พันธุ์แตงกวาให้สามารถต้านทานโรคราน้ำค้าง และยังจะสามารถต่อยอดสร้างแผนที่จีโนมเพื่อหาลักษณะเด่นที่สำคัญทางเศรษฐกิจของแตงกวาไทย นำไปปรับปรุงพันธุ์ให้ดียิ่งขึ้น” ดร.ชัชวาลกล่าว

นายมนัส เจียรวนนท์ ประธานคณะผู้บริหารด้านปฏิบัติการ บริษัท เจียไต๋ จำกัด กล่าวว่า แตงกวาเป็นหนึ่งใน 6 พืชเรือธงของเจียไต๋ที่สามารถขายได้ทั่วโลก ได้แก่ แตงโม แตงกวา เมล่อน มะเขือเทศ ฟักทองและพริก ซึ่งเทคโนโลยีที่ได้ อาจจะเป็นความรู้ที่สามารถต่อยอดปรับปรุงพันธุ์พืชอื่น ๆ ต่อไป เพื่อให้ได้เมล็ดพันธุ์คุณภาพดี มีความต้านทานโรค หนุนให้ไทยศูนย์กลางเมล็ดพันธุ์พืชเขตร้อนของเอเชีย

ผลจากการวิจัยคือ เครื่องหมายบ่งชี้ยีนต้านทานโรคราน้ำค้างในแตงกวา หากค้นพบจะจดสิทธิบัตรในนาม 3 สถาบันคือ สวทช. เจียไต๋ และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งเจียไต๋จะได้สิทธิ์ในการใช้ประโยชน์เป็นเวลา 1 ปี ก่อนที่จะเผยแพร่สู่สาธารณะ